Ayaqda tromb elametleri: səbəbləri, əlamətləri və təhlükələri

Aşağı ətraf damarlarında tromb əmələ gəldikdə bu hal özünü ağrı, keyimə, dərinin rəngində dəyişiklik, həmçinin toxunduqda istilik hissi ilə büruzə verir. Bu vəziyyət adətən az hərəkətli həyat tərzi keçirən, uzun müddət oturaq iş rejimində olan insanlarda müşahidə olunur. Ayaqda tromb elametleri əsasən səthi və ya dərin venalarda laxtalanma nəticəsində ortaya çıxır.

Əgər tromb iri ölçülü olarsa, damar mənfəzini tamamilə tuta bilər. Bu isə qan axınının qarşısını alaraq, ciddi tibbi nəticələrə gətirib çıxarır.

Ayaqda tromb elametleri hansı səbəblərdən yaranır?

Ayaqda tromb elametleri müxtəlif amillərin təsiri nəticəsində yaranır. Ən çox görülən səbəblər arasında qanın laxtalanma prosesindəki pozğunluqlar və aşağı ətrafların uzun müddət hərəkətsiz vəziyyətdə qalması yer alır. Bu hallar venoz durğunluğa səbəb olur və nəticədə tromb formalaşır. Bəzən isə damar divarında baş verən zədələnmə orada laxtanın yığılması ilə nəticələnə bilər.

Xüsusilə varikozdan əziyyət çəkən insanlar ayaqda tromb elametleri baxımından risk altındadırlar. Bu xəstəlik çox zaman gizli şəkildə inkişaf edir və yalnız ciddi fəsadlar meydana çıxdıqda özünü biruzə verir.

Ayaqda tromb elametleri: tanınması üçün əsas göstəricilər

Ayaqda tromb elametleri daim inkişaf edən prosesə əsaslanır. Başlanğıcda mikroskopik ölçüdə olan laxta zamanla böyüyür və damar mənfəzini tamamilə tutur. Bu isə bir sıra narahatlıqlarla müşayiət olunur.

Xəstələrdə aşağıdakı ayaqda tromb elametleri müşahidə oluna bilər:

• Zədələnmiş ayaqda ağrı və ağırlıq hissi;

• Dəri rənginin tündləşməsi və piqmentasiyası;

• Ətrafın şişməsi;

• Bədən temperaturunun yüksəlməsi və titrəmə;

• Toxunarkən dəri altında sərtlik və ya düyünvari hiss.

Əgər tromb baldır nahiyəsindəki dərin venalarda yerləşirsə, bu zaman ayağı aşağı saldıqda güclü və dözülməz ağrı hiss olunur. Eyni zamanda, yüksək temperatur və ümumi narahatlıq müşahidə edilir. Bud nahiyəsində yerləşən tromblar isə səthi venalarda şişkinlik, qızartı və kəskin ağrıya səbəb olur. Qasıq nahiyəsindəki damarların qabarması və ayağın göyərməsi də bu patologiyanın əlamətləri sırasındadır.

Dərin venaların trombozu isə xüsusilə təhlükəlidir. Bu vəziyyət daha çox yataq rejimində olan və ya varikoz problemi yaşayan insanlarda rast gəlinir.

Ayaqda tromb elametleri necə diaqnoz qoyulur?

Əgər yuxarıda sadalanan ayaqda tromb elametleri ilə qarşılaşırsınızsa, mütləq şəkildə damar cərrahına və ya fleboloqa müraciət etməlisiniz. Müasir tibbdə trombozu müəyyən etmək üçün çoxsaylı effektiv diaqnostik metodlar mövcuddur. Onların sırasında ən geniş yayılmış üsul Doppler ultrasəs müayinəsidir. Bu metod sayəsində ayaqda tromb elametleri erkən mərhələdə aşkar edilə bilər. Risk qrupunda olan insanlara ildə bir neçə dəfə bu müayinədən keçmək tövsiyə olunur.

Ayaqda tromb elametleri hansı nəticələrə səbəb ola bilər?

Ayaqda tromb elametleri ilə müşayiət olunan damar laxtaları bəzən öz-özünə sorula bilər. Bu, əsasən sağlam həyat tərzi, düzgün qidalanma və zərərli vərdişlərdən uzaq durmaqla mümkündür. Lakin bu proses illərlə vaxt tələb edir və mütləq tibbi nəzarət tələb olunur.

Əgər ayaqda tromb elametleri nəticəsində damar tıxanarsa, həmin sahənin qanla təchizatı zəifləyir. Nəticədə toxumalarda trofik dəyişikliklər – yəni qidalanma pozğunluqları baş verir. Ən təhlükəli hal isə trombun damar divarından qoparaq qan axını ilə ağciyərə, ürəyə və ya beyinə getməsidir. Bu, həyati təhlükə yaradır və insult, infarkt, yaxud ağciyər arteriyasının tromboemboliyası ilə nəticələnə bilər. Belə hallar isə bəzən ölümcül olur.

Tromb qopduqda insanda sinədə qəfil ağrı, ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı, udqunma və danışıqda çətinlik, hətta huş itməsi kimi hallar baş verə bilər. Əgər tromb ağciyər arteriyasına çatarsa, tənəffüs çatışmazlığı və təngnəfəslik inkişaf edir.

Belə vəziyyətlərdə dərhal tibbi müdaxilə zəruridir. Əsas müalicə trombolitik preparatlarla – yəni trombu əridən dərmanlarla aparılır. Bundan əlavə, antikoaqulyantlar təyin edilir ki, yeni tromb yaranmasın. Amma bu dərmanlar yalnız həkim təyinatı ilə qəbul edilməlidir, çünki özbaşına istifadə ağır nəticələrə səbəb ola bilər.